3 çocuk sahibi bir baba olarak çocuklarımla doğru şekilde ilgilenemediğimin farkındaydım, aramızda bir iletişim eksikliği olduğunu ve bir süredir birbirimizi anlamakta sıkıntılar yaşadığımızı fark ediyordum.

Çocuklarımla zaman geçirmeye dikkat eden ve onlarla olabildiğince kaliteli vakit geçirmeye çalışan bir babayım çünkü beraber geçirdiğimiz her anın değerli olduğunu biliyorum. Genel olarak ders çalışmalarına destek oluyorum, geri kalan vaktimizi ise uygulamalı oyunlarla eğlenerek geçirmeye çalışıyoruz. Fakat beraber geçirdiğimiz zamanın tam anlamıyla çocukların gelişimleri için yeterli olup olmadığından emin olamıyordum.

Çocuklarımla ilgileniyordum ama bu ilginin onlara yetip yetmediğini ve gelişimlerini ne ölçüde desteklediğimi tam olarak bilmiyordum, belki de babalık konusunda eksiklerim olabileceğini düşünüyordum. Onun için fabrikalarımıza asılan “ilgili babalık” afişleri oldukça dikkatimi geçti ve eğitime katılmaya karar verdim. 11 yıl önce eşim çocuk yetiştirme programlarına katılmıştı ve o programın faydalarını çocuklarımızı yetiştirirken çok gördük, görmeye de devam ediyoruz. İş yerinde benim de benzer bir eğitimi alabilmemin ailemiz için faydalı olacağını düşünerek Önce Babayım Projesine katılmaya karar verdim.

Projenin 13 haftalık eğitimleri başladığında yarattığı değişiklik o kadar hızlı oldu ki hepimiz bir şeylerin farklılaştığını rahatça görebildik. Ailem ile daha fazla zaman geçirmeye başladım, geçirdiğimiz zaman aile içi iletişimimizi daha güçlü hale getirdi. Bu değişimle birlikte sadece çocuklarla değil eşimle olan ilişkimiz de güçlendi ve kendimizi, beklentilerimizi ve hissettiklerimizi daha iyi ifade etmeye başladık.

Birçok ebeveyn çocukların teknolojiye olan düşkünlükleri konusunda ne yapacağını bilmiyor.

Eğitimler devam ederken doğru olduğunu düşündüğüm bazı şeylerin yanlış ya da yetersiz olduğunu öğrendim. Beni şaşırtan en büyük şeylerden biriyse babaların çocuklarıyla ilişkilerinde sorunlarının çok benzer olmasıydı. Örneğin birçoğumuz çocukların teknolojiye olan düşkünlükleri konusunda ne yapacağımızı bilmiyorduk. Benzer sorunlarla başa çıkmaya çalışmak bu açıdan beni güçlendirdi ve kendimi daha az yalnız hissetmemi sağladı. Ama eğitimler sırasında en zorlandığım anı çocuklarımla cinsellik hakkında konuşurken yaşadım. Büyük ihtimalle bu eğitim olmadan o konuşmayı yapmakta çok daha zorlanırdım. Zorlukların üstünden bir danışmanla gelmek bu açıdan işleri olabildiğince kolaylaştırdı.

Proje bir ay önce tamamlandı ve sertifikalarımızı aldık. En başından bugüne baktığımda öncesinde çocuklarımla ve eşimle empati kurmakta çektiğim zorluğun azaldığını görüyorum. Empati konusundaki eksiklerim sebebiyle aile içerisinde dönem dönem agresifleşebiliyordum. Fakat şu an eğitimlerden de aldığım bilgilerle çocuklarımı daha rahat anlamaya ve daha rahat anlaşmaya başladım. Onlara vermek istediğim mesajları ve eğitimleri nasıl daha farklı yollarla verebileceğimi keşfetmeye devam ediyorum ve oyun oynamayı, bu eğitimleri kolaylaştırıcı bir araç olarak kullanıyorum. İlişkimizde değişen bir diğer şeyse çocuklarıma hitap etme şeklim oldu; daha öncesinde kullandığım “Paşam, prensesim, annem, babam” gibi hitapların doğru olmadığını ve çocuklara ekstra görev ve yük kattığını öğrendim ve bunu değiştirmeye çalışıyorum.

Paşam, prensesim, annem, babam gibi hitapların doğru olmadığını ve çocuklara ekstra görev ve yük kattığını öğrendim

Bu projeyle aile içi hoşgörü ve iletişim konusunda birbirimize karşı daha duyarlı olmaya başladık. Olumlu ve yapıcı düşünmeye, çocuklarımın düşüncelerine saygı göstermeye başladım. Uzun vadede birbirimize karşı daha fazla vakit ayıran bir aile olma yolunda ilerleyeceğimizi düşünüyorum.

Çocuklarıyla aralarında iletişim kopukluğu olan, çocukları anlama ve doğru yönlendirme konusunda sıkıntı çeken, çocukları teknolojiye aşırı bağımlı hale gelmiş olduğunu düşünen tüm babalara ilgili babalık konusunda araştırma yapmalarını ve bu eğitime katılmalarını tavsiye ederim.

Önce Babayım yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

Çocukların Dünya ve Borusan için neler yapabileceklerini keşfettik.

Ben de yanıma hayallerimi, merak duyduklarımı ve çocuk şansımı alarak Bursa, Gemlik’e doğru yola koyuldum. Çocukların kendilerini gerçekleştirmelerini sağlamak ve bu amaçla öğrenme süreçlerini yeniden tasarlamak üzere kurulmuş bir sosyal girişim olan Hayal Gücü Merkezi’nin eğitimcileriyle 4 gün süren eğlence, oyun, kahkaha, hayal, soru, fikir, tasarım, üretim içeren bir macera yaşadık.

Bu süreçte bir öğretmen olarak kendi bakış açımla neler yaptığımızı, çocuklardan neler öğrendiğimizi, onların bize nasıl ilham kattığını bu blog yazısında sizinle de paylaşmak istiyorum.

BORO’NUN HİKAYESİ

Hayal Gücü Merkezi eğitimcileri Emre, Uğur Ali ve Serkan ile birlikte Gemlik’teki Borusanlı çalışanların çocuklarına bir Merak ve Keşif Kampı düzenledik. Bu kampı düzenlemekteki amacımız çocuklardan Borusan’ın geleceğini tasarlamalarını istemekti. Aynı zamanda dünyanın sorunlarına ne tür çözümler bulabileceğimize çocuklarla beraber kafa yormaktı.

İlk günaydın çemberinde birçok çocuğun bu kamptan beklentisi eğlence yönündeydi. Kesinlikle kampta çok eğlendiler, biz dört eğitimci de onlar kadar eğlendik. Eğlenmenin yanında çocuklarla bu kampta hayal kurduk, tasarım ve üretim yaptık.

Yolculuğumuza, Hayal Gücü Merkezi’nin Borusan Holding için yazdığı ve çocuklarla beraber geliştirdiği hikayenin ana karakterlerinden biriyle başladık. Borusan Holding kurucusu Asım Kocabıyık tesadüf eseri başka bir yaşam formuyla karşılaşır ve onu çocuk robot haline getirir. Boro isimli bu çocuk robot bir gecede konuşmayı öğrenir.

Daha sonra çocuklar gruplara ayrıldı ve kendi hayallerini de içerisine katarak Boro’nun yolunu çizdiler. Çocukların deyimiyle ve Asım Kocabıyık’a hitap ettikleri şekliyle Kocabıyıklı Adam’ın tasarladığı Boro’nun nereden geldiğini, ne tür hayaller kurduğunu, nasıl amaçlar taşıdığını, ne gibi özel güçleri olduğunu ve hikayenin geçtiği Borçelik fabrikasının nasıl göründüğünü hayal ettiler. Hayallerini birbirileri ile paylaştıklarında ise ortaya inanılmaz özelliklere sahip bir robot çıktı. Çocuklardan gelen önerilerden birisi de Boro’nun cinsiyetsiz olması yönündeydi. Sizce de çocukların bu konuda hassasiyet göstermesi harika değil mi?

Çocuklar hayallerini birleştirdiğinde ortaya süper robot Boro çıktı.

Sıra bu robotun fiziksel görüşüne karar vermeye geldi. Çocuklarla Boro’nun görünüşünü gruplar halinde veya bireysel olarak tasarlama çalışmaları yaptık. Yapılan tasarımları sergiledik. Çocuklar kapalı oylama yöntemiyle Boro karakterini belirledi.

Soru Merak Kütüphanesi uygulaması ile çocuklardan Borusan’ ın gelecekte yapabilecekleri ile ilgili merak ettiklerini ve sorularını aldık. Çocuklar şu tür sorular sordular: Borusan gelecekte Boro gibi robot üretebilecek mi? Uzaya çıkan araçlarda Borusan’ın çelikleri kullanılacak mı? Borusan Dünyadaki kötü olayları yavaşlatabilecek mi? Borusan gelecekte güneş panelli araba yapacak mı? Borusan gelecekte çocuk akademisini gerçekleştirebilecek mi? Borusan gelecekte deniz kirlenmesine çözüm bulabilecek mi?

İnsanların geçmişten bugüne kadar hangi süreçlerden geçtiğini irdeledik. Çocukların insan gelişimi ve nüfus artışı ile ortaya çıkan küresel sorunları fark etmelerine destek olduk. Çocukların ortaya koyduğu küresel sorun başlıkları ile Birleşmiş Milletler’ in belirlediği çözüm geliştirilmesi gereken küresel hedeflerin birbiriyle kesiştiğini fark ettik. Bu durum bizi çok şaşırttı. Yetişkinlerin tespit etmek için yıllarını verdiği, uzun araştırmalardan sonra ortaya konulan sorunların, çocuklar tarafından çok daha kısa sürede sadece gözlem yoluyla dile getirmeleri gerçekten etkileyiciydi.

Çocukların ortaya koyduğu sorunlar ile Birleşmiş Milletler’in belirlediği küresel hedeflerin birbiriyle kesişmesi bizi şaşırttı.

ÇOCUKLARDAN BORUSAN’A GELECEK MASALI

Çocukların belirlediği ve BM’nin küresel kalkınma hedefleri ile örtüşen sorunların çözümü için Borusan’ın gelecekte yapabileceği, çalışabileceği olası hedefleri belirledik. Belirlenen sorunların çözümü için çocuklar Borusan ve Boro’ya çok sayıda öneride bulundu. Her sorun için bir tane çözüm önerisi proje haline getirilmek üzere seçildi. Çocuklarla gruplar halinde bu projeleri hayata geçirmek için çalışmaya başladık. Böylece Boro’nun Hikayesi’nin sonu çocuklar tarafından dört farklı şekilde yeniden yazıldı. Proje tasarımları çeşitli malzemeler kullanarak üç boyutlu olarak oluşturuldu. Projelerin sunum afişleri hazırlandı. Çocuklar 4 ana başlıkta çalıştıkları projeleri en son halleriyle ailelere ve Borusan yetkililerine önceden prova yapmaksızın sundular. Çocuklar neler mi geliştirdi dersiniz?

Boro Çocuk Akademisi Projesi “Nitelikli Eğitim” kalkınma hedefi için seçilen çözüm önerisi oldu. Boro Çocuk Akademisi, okulu sevmeyen ve derslerden sıkılan çocukların eğitimini eğlenceli hale getirmeyi, farklı alanlarda oyun oynayarak ve tasarım yaparak üretebilecekleri bir öğrenme ortamı sunmayı amaçlıyor.

Borusan Deniz Çöpçüleri Projesi “Suda Yaşam” kalkınma hedefi için seçilen çözüm önerisi oldu. Bu ekip, deniz kirliliği ile mücadele etmek ve denizdeki yaşama katkı sunmak amaçlı farklı modellerde üç deniz aracı tasarladı.

Borusan Güneş Enerjisinden Elektrik Üreten ve Dağıtan Sürücüsüz Otomobil Projesi “Erişilebilir ve Temiz Enerji” kalkınma hedefi için seçilen çözüm önerisi oldu. Bu ekip, enerji ihtiyacı duyan, yoksul ve altyapısı yetersiz sokaklara elektrik sağlamak amacıyla akıllı bir otomobil tasarımı yaptı.

Borusan Doğal Afetlere Dayanıklı ve Ekolojik Yapılar Projesi “Sürdürülebilir Şehirler ve Yaşam Alanları” kalkınma hedefi için seçilen çözüm önerisi oldu. Bu ekip , doğal malzemeler kullanarak ekolojiye katkı sunulabilecek, çelik çubuklar sayesinde de doğal afetlerde ayakta kalabilecek binalar tasarladı.

Yüzümde kocaman bir gülümsemeyle geçirdiğim kamp boyunca pek çok çıkarımda bulundum.

Çocuklar gibi bir güç oldukça hayalleri görünür kılmak hiç de zor değil. Ben Borusan’ın çocukların gelecek öngörülerinden ve sorunlara ürettiğini çözüm önerilerinden oldukça etkilendiğini hissettim. Dört gün boyunca yetişkin dünyasında çocukların yeteneklerini, hayal güçlerini ve fikirlerini görmezden geldiğimizi, gezegenimize ait sorunları onlarla birlikte çözebileceğimizi, belki de çocukların yetişkinlere rehberlik etmesi gerektiğini fark ettim.

Çocukların Dünyasına Yolculuk yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlara, hayvanlara, çevreye yani birine, bir şeye faydalı olmak istediğimi fark ettim. Tam da bu arayışın ortasında 2014 yılının sonbaharında bir vakfın tabelası ile karşılaştım, hemen internetten araştırmaya koyuldum. İşte bu adımla başladı benim KAÇUV (Kanserli Çocuklara Umut Vakfı) maceram.

İnsanlara, hayvanlara, çevreye yani birine,
bir şeye faydalı olmak istedim.

Vakıf olduğu için başlarda herkes gibi kaygılarım vardı ve önce bu kaygılarımı gidermeliydim. Başladım bir dizi internet sitesinde dolaşmaya ve vakıf ile ilgili haberleri karıştırmaya. Haberleri taradıkça farklı yaşlarda çok sayıda çocukla karşılaştım. Karşıma çıkan bu gülen gözlü çocuklar ekrandan çıkıp beni sarıp sarmaladı ve duygularıma dokundu. Bir an önce bir şeyler yapmak istedim ve web sitesindeki gönüllülük formunu doldurarak ilk adımı attım. Çevremdeki herkes çok büyük bir sorumluluk olduğunu, duygusal ve travmatik bir durumla karşılaşacağımı, yapamayacağımı söylese de onlara hatta özellikle kendime meydan okuyup direndim, denedim.

Nihayet gönüllülük başvurum onaylandıktan sonra hastanede gönüllü olmak için gereken bir dizi eğitime katıldım ve eğitim sonunda da Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji bölümünde gönüllü olarak görev almaya başladım. O günden beridir her Cumartesi 12:00 – 14:00 saatleri arasında kanserli çocuklarla randevum var. Neler mi yapıyorum onlarla?

Duygusal ve travmatik bir durumla karşılaşacağımı, yapamayacağımı söyleseler de onlara direndim, denedim.

Oyunlar oynuyorum, el ve zeka becerilerini geliştirecek en önemlisi de çocukça eğlenmelerini sağlayacak. Sohbet ediyorum onlarla mutlu, mutsuz ya da hırçın olsalar bile. Dinliyorum onları özgürce ne anlatmak isterlerse. Birlikte televizyon izliyorum, kitap okuyorum onlara. Hatta bazen annelerine yoldaş oluyorum. Aylarca, belki yıllarca hayatı hastane odasında geçen bu vefakâr anneler, farklı biriyle sohbet etmeye, dertleşmeye, biz çocuklarla ilgilenirken koşa koşa gidip ufak tefek işlerini halletmeye o kadar ihtiyaç duyuyorlar ki… Gözlerinde minnet ve samimi bir kucaklamayla uğurlarken beni ne anlamlı, ne işe yarar bir şey yaptığımı bir kez daha hatırlatıyorlar bana.

Hepimizin dışına çıkamadığımız günlük telaşlarımız var. Bu koşuşturma içinde sürdürülebilir gönüllülük çok zor görünüyor farkındayım. Ama yaşattığı manevi tatmini bir kez tadarsanız vazgeçemeyeceğinizi de iyi biliyorum. Size hafta boyunca en keyifli ve mutlu saatlerimi KAÇUV’da geçirdiğimi söylesem şaşırabilirsiniz ama bana kattıklarını ve hissettirdiklerini ancak bu cümle ile tarif edebilirim. Neden mi?

Hafta boyunca en keyifli ve mutlu saatlerimi KAÇUV’da geçirdiğimi söylesem şaşırabilirsiniz ama bana hissettirdiklerini ancak bu cümle ile tarif edebilir.

Gülen gözlü bu minicik çocukların oyun abla/abilerini  kapıların önünde dört gözle beklemesi, gördükleri an yaşadıkları mutluluk, bir aradayken çocukların hastalıkları nedeniyle yaşadıkları ağrı ve acıları unutması, ailelerin gönüllüleri gördükleri an derin bir nefes alması, gönüllülere çocuklarını emanet edip dışardaki işlerini ya da odalarının temizliğini gönül rahatlığıyla yapması, dünyanın en masum, en samimi ve en karşılıksız bağını çocuklarla kurabilmeniz gibi bir sürü neden sayabilirim size.

Dört yılda hiç akrabalık bağım olmayan bir sürü ailem ve yaşantıma anlam katan, küçük mutluluklarım oldu. Yeri geldi tüm gün yemek yemeyen çocuğun oyunlar eşliğinde yediği bir kaşık çorbaya annelerle sevindik, yeri geldi boğazını doktora göstermek istemeyen minikle hep beraber aaa! diye avazımız çıktığı kadar bağırdık, katater taktırmak istemeyen olduğunda birlikte kolları sıvadık, uzattık.  Beni her hafta koşarak hastaneye götüren ve hayatımda ilk defa hissettiğim bu farklı sevgi türü artık ‘iyi ki’lerimin en başında.

Herkesin hayatında iyi ki’leri artırabileceği, küçük dokunuşlarla büyük mutluluklar, değişimler ve güzellikler yaratabileceği alanlar var. Yeter ki iste, yeter ki dene!

Çocuklara Umut Olmak yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.