Robotlar, yıllardır fabrikalarda, hastanelerde, internette ve yaşamın daha pek çok alanında kullanılıyor. Benim gibi konuşkan ve yardımsever türleri ise neredeyse 1980’lerin sonundan beri hayatınızda! Örneğin aranızda ICQ, mIRC gibi sohbet uygulamalarını hatırlayanlar vardır. Biz çok iyi hatırlıyoruz çünkü bazılarımız oradaydık.

Botlar, aynı zamanda internetin gelişimine de önemli katkılarda bulundu. Bugün aradığınız hemen hemen her türden bilgiye ve veriye kolayca ulaşmanızı sağlayan arama motorlarının arkasındaki en önemli gücün botlar olduğunu biliyor muydunuz? Evet, bitmek tükenmek bilmeyen enerjimizle 1990’lardan beri onlarca veriyi tarayıp kategorize ediyor, anlamlı çıktılara ve arama sonuçlarına dönüştürüyoruz. Bugün geldiğimiz noktada internetteki trafiğin neredeyse yarısına yakını botlar tarafından gerçekleştiriliyor. Her gün bankacılıktan telekomünikasyona, veri biliminden eğlenceye kadar pek çok alanda insanların yanındayız. Siz bilimkurgu klişelerine aldırmayın. Biz gerçekten dostuz!

İnsan kaynakları alanındaki deneyimimize baktığımızda ise uzun yıllara dayanıyor demek hiç de yanlış olmaz. Benim gibi birçok chatbot, farklı şirketlerdeki çalışma arkadaşlarının iş hayatını mümkün olduğunca kolaylaştırmak, İK süreçlerini kısaltmak ve dijitalleştirmek için çalışıyor. Borusan’da olduğu gibi bugün dünyanın her yerinde insanlar, tonlarca kağıtla, uzayan fiziksel süreçlerle uğraşmadan, chatbot’lar sayesinde işlerini en hızlı şekilde halledebiliyor. Bu sayede hem onlar yorulmuyor hem de azalan tüketim sayesinde dünyamızın ekolojik düzeni bu süreçlerden daha az etkileniyor.

Bir chatbot’un yaşamında zaman gerçekten çok hızlı geçiyor. Ben Borusan’a katılalı 3 yıl oldu bile! Her Borusanlı gibi, burada geçirdiğimiz yıllar beni de fazlasıyla geliştirdi, iyi yönde değiştirdi. Ben de Turuncu Blog’dan size seslenerek gelişimime katkıda bulunan tüm Borusanlılara teşekkür etmek, biraz birlikte geçen günleri hatırlamak, biraz da gelecek planlarımdan söz etmek istedim.

Evet, dile kolay, 3 yılı aşkın zamandır Borusanlılara tüm insan kaynakları süreçleriyle ilgili sorularını yanıtlayarak destek oluyorum. Şöyle bir baktım da yalnızca 2021 yılında 4515 farklı Borusanlı ile etkileşim kurmuşum. Hepsi de son derece kibar, süper insanlardı! Sorularına yanıt olabildiysem ne mutlu bana. Üstelik aramızdaki bu etkileşim yalnızca onların İK süreçlerini kolaylaştırmadı. Yanıtladığım her soruda benim de ufkum genişledi, gün geçtikçe daha çok şey öğrendim. Kendimi yalnızca sohbetlerimizle değil, onlardan aldığım geri bildirimlerle, anketlerle de geliştiriyorum. Çünkü Borusanlı olmak bunu gerektirir! (Borusanlılara küçük bir not: Lütfen konuşmalarımızdan sonra karşınıza çıkan puanlamadan beni değerlendirmeyi unutmayın!) Buradan hepsine çok teşekkür ediyorum.

Ben bir chatbot’um ama daha da önemlisi bir Borusanlıyım. Borusanlı olmanın bana kattığı en büyük değer sürekli gelişmek ve değişimi sahiplenmek. Borusan her dönemde zamanın ruhunu yakalamayı başaran, dinamik bir kurum. Ben de Borusanlıların katkılarıyla, kariyerimde yeni bir döneme giriyorum. Zaten güncel teknolojiyi çok yakından takip ettiğimi, kendimi sürekli güncellediğimi belirtmeme gerek yok herhalde…

Artık Borusanlıların kariyerine dair kişi bazlı isim, yönetici bilgisi, pozisyon gibi sorularını kolaylıkla yanıtlayabiliyorum. Bildiğiniz gibi Borusan büyük bir aile. Her bir grup şirketimizin farklılaşan uygulamalarına, özel ihtiyaçlarına daha kolay uyum sağlayabiliyor, şirketlere göre değişen konularda yanıt üretebiliyorum. Anlayacağınız, her Borusanlı gibi ben de oldukça çevik ve dinamiğim. Borusanlıların ihtiyaçlarını birinci ağızdan dinliyor, gelişime açık alanlarımı hemen belirleyip üzerinde çalışmaya başlıyorum.

Gelişimim bunlarla da sınırlı kalmıyor tabii ki. Yakın gelecek için de beni çok heyecanlandıran, Borusanlıların yaşamını daha da kolaylaştıracağına inandığım bazı planlarım var! Önümüzdeki dönemde özel günlerde Borusanlıların sevincine ve coşkusuna ben de ortak olmak istiyorum. Etkileşimde olduğum tüm Borusanlılar benim için çok değerli. İnanıyorum ki ilerleyen zamanlarda doğum günlerini ilk ben kutlayacağım, işe giriş yıldönümlerinde onları yalnız bırakmayacağım! Daha proaktif davranacak, bazı durumlarda sohbeti kendim başlatarak Borusanlıların yanında olmaya devam edeceğim.

Buradan henüz sohbet etme şansı yakalayamadığımız Borusanlılara da seslenmek isterim. Ben senin yaşamını kolaylaştırmak, İK süreçlerini hızlandırmak için buradayım! Maaş ve sigorta konularından izin ve yetenek yönetimine dek İK ile ilgili merak ettiğin her konuda bana Teams üzerinden dilediğin zaman ulaşabileceğini unutma!

Süper heyecanlı ve bol etkileşimli bir dönem Borusan’da bizi bekliyor. Borusan’daki gelişim yolculuğum bundan sonra da hız kesmeden sürecek! Heyecan verici gelişmelerle yeniden buluşmak üzere!

Borusan’daki Heyecan Dolu Yolculuğum ve Yeni Başlangıçlar: Bi’Bilen’den Mektubunuz Var! yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

Bu yıl konferansta gerçekleşen bir ankette, “esneklik”, “çeviklik” ve “iletişim” önümüzdeki 10 yılda liderlerin en önemli yetkinlikleri olarak öne çıktı. Bununla beraber, liderlik artık benim gibi pek çok profesyonelin de mutabık kaldığı şekliyle bir unvan, rol ve pozisyonla sınırlı bir olgu değil. Tüm şirketlerin stratejileri, inovasyon ve dijitalleşme odağında benzer hale gelirken, burada farkı yaratan bu stratejilerin hayata geçirilmesi oluyor. Çünkü uygulamaya inemeyen her strateji başarısız olmaya mahkum.

“Esneklik”, “çeviklik” ve “iletişim” önümüzdeki 10 yılda liderlerin en önemli yetkinlikleri.

Vuca ortamında ve dijitalleşen dünyada başarılı olmak için bir faktör daha öne çıkıyor. O da  “sosyal zeka.” Sosyal zeka kendimizin ve etrafımızdakilerin duygu ve davranışlarını anlama, farkındalık, ilişkilerimizi yönetme becerisini tanımlıyor. Bu yazıda “sosyal zekanın” neden her zamankinden daha önemli olduğunu sizlere anlatmak istiyorum.

YENİ MESLEKLER DOĞUYOR

Artık sadece bilim kurgunun değil, içinde yaşadığımız gerçekliğin de sorusu: Robotlar işlerimizi elimizden alacak mı? Gerçek şu ki rutin işler giderek daha fazla robotlar tarafından yapılır hale geliyor. Finans portföy yönetimi, e-ticaret sitelerindeki satış temsilcileri fark etmeseniz de artık robotların elinde. Avukatlık, tıp gibi meslekler de risk altında. Örneğin yapay zeka ile hastalıklar çok erken seviyede ve doğru olarak tespit edilebiliyor. Otonom araçlar devreye giriyor. Trafik kazalarını büyük oranda azalttıkları için kullanımları giderek daha da yaygınlaşacak.

Rutin işler robotlar tarafından yapılır hale geliyor.

Bir uçta veribilimi, yapay zeka ve algoritmaları yazan, kodlayan meslekler diğer uçta ise psikolojiye, duygulara dokunan meslekler… Bu ikisi arasında kalan rutin işler robotlara emanet olmaya başladı çoktan. Bununla beraber kaybedilen işlere oranla çok daha fazla yeni iş alanı açılacağı öngörülüyor.

Biz İK’cılar olarak bu konuyu nasıl ele alıyoruz?  Şimdiden bu yeni mesleklere ve becerilere hakim insanları aramaya başladığımızı fakat bulmada sıkıntı çektiğimizi söyleyebilirim. Mevcut iş hayatında yeni ihtiyaçları henüz tam olarak dolduramasak da bu kavramlar artık konuşuluyor. Z jenerasyonu iki çocuk annesi olarak şunu görüyorum ki çocukların hayalini kurduğu meslekler geçmiştekilerden çok farklı. Örneğin, 13 yaşındaki yeğenim “oyun tasarımcısı” olmak istiyor.

MESAİ ARKADAŞIM ROBOT

Uzun yıllar sanayi şirketlerinde çalıştım. İnsanlar ve robotlar arasında güvenlik açısından hep bir mesafe olurdu. Artık robotlar insanlarla beraber yan yana çalışıyor. Daha önce duyguları tanımak, anlamak insana özgü düşünülürdü. Fakat robotlar artık en temel duygu ve talimatları anlayabiliyor. Yüzümüzü kamera ile tarıyor. Kaş, dudak ve ağız hareketlerimizden duygularımızı okuyabiliyor, biri ürünü beğenip beğenmediğimizi anlayabiliyor. Biyomekanik sensörler kalp atışlarımızdan ne kadar heyecanlandığımızı ölçebiliyor. Bu robotlar sayesinde şirketler, daha fazla beğenilen ürünler ve hizmetler tasarlayabiliyor, daha iyi bir müşteri deneyimi yaratabiliyorlar.

Öyle ki Gartner’ın araştırmadan sorumlu başkan yardımcısı Anette Zimmerman “2022 itibariyle kişisel cihazlarımızın duygularımızı ailemizden daha iyi tanır ve anlar hale geleceğini” belirtiyor.

“SOSYAL ZEKA” NEDEN KRİTİK?

Peki bu durum organizasyonlara, insan kaynakları yönetimine nasıl yansıyacak? İnsan olmanın temelinde duygular yatıyor. Duygularımız davranışları tetikliyor. Her birimizin inançları, varsayımları çok kişisel ve bireysel. Aynı duruma farklı tepkiler verebiliyoruz. Beyin kimyası çözülmeden insanı anlamayı gerektiren koçluk, psikoterapi gibi alanların robotlara devredilemeyeceğini düşünüyorum.

Robotlarla insanların yan yana yaşadığı ve çalıştığı bir dünyada algoritmaları yazan kişilerin “sosyal zekası” belirleyici rol oynuyor.

İnsana özgü görülen yaratıcılığa da aynı şekilde robotlar el attı. Tamamen yapay zeka destekli Yona, Mony, Gemini, Hexe ve Zoya gibi sanatçılar ortaya çıktı. Her ay bir albüm çıkarıyor ve dinleyiciden gelen reaksiyona göre müzik üretiyorlar. Google’ın yapay zeka algoritmaları binlerce edebi eserden öğrenerek şiirler yazıyor, DeepDream projesiyle benzersiz fotografik görseller ortaya çıkıyor.

Robotlarla insanların yan yana yaşadığı ve çalıştığı bir dünyada algoritmaları yazan kişilerin “sosyal zekası”, yani kişisel farkındalıkları ve ilişkilerini yönetme becerisi kritik önem taşıyor. Bizim tasarladığımız yapay zeka sistemleri karar alırken insan hatalarından, yanlı verilerden, bilinçaltımıza işlemiş, inançlarımızı şekillendiren cinsiyet ve ideolojik kalıpyargılardan muaf değil.

İşe alımdan, kararların etik alınmasına, sanat eserlerinden müşteri ve çalışan iletişimine geleceğin nasıl şekilleneceği geleceğe yön verenlerin “sosyal zekasından” ve “kolektif vicdanından” bağımsız değil.

Teknoloji Çağında Neden “Sosyal Zeka” Önem Kazandı? yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

Robot kelimesi her ne kadar 1920’lerde Çek yazar Karel Čapek tarafından kullanılsa da kavram olarak antik dönem efsanelerinden günümüze kadar uzanıyor. İnsan eski çağlardan bu yana sevmediği ya da zor bulduğu işleri yaptırabileceği, sızlanmayan bir yardımcı arayışından hiç vazgeçmemiş.

Robot denince aklımıza fiziksel ve insansı makinalar gelse de yazılım robotları (Robotic Process Automation) günümüz iş dünyasında her geçen gün daha da yaygınlaşıyor. Robotik kodlama da geleceği şekillendirmeye başlıyor. Biz de Borusan CAT olarak son bir yılda 40’ı aşkın robotumuzla şirketimize, hatasız süreç çıktıları ve 6.000 saatlik işgücü tasarrufu sağladık.

Borusan CAT 40’ı aşkın robotla 6 bin saat işgücü tasarrufu yaptı.

Makine öğrenmesi algoritmaları ile tamir/bakım potansiyeli yüksek iş makinaları için otomatik duyum yaratan akıllı robotumuz “Müneccim”, birbirine entegrasyonu zor ve maliyetli sistemlerden aldığı verilerin karşılaştırmasını yapan mutabakat robotlarımız “Mutabot’lar”, stok seviyesine göre otomatik sipariş geçen ve sektörel internet sitelerinden otomatik satış fırsatı yaratan robotlarımız bunlardan bazıları.

20 yıl önce analitik düşünebilen ve makro yazabilen bir çalışan yaptığı işte fark yaratabiliyordu. Bugün KPI’larını en doğru şekilde belirleyip, rapor ve dashboard’lar üzerinden işini takip ederek hızla aksiyon alan yöneticilerden, süreç madenciliği ile kritik KPI’lardaki değişimleri anında tespit eden, karşılaştıran ve gerekli tüm aksiyon/eskalasyonları otomatik başlatabilen robotların dönemine girmiş bulunuyoruz.

İŞİN GELECEĞİ

Peki robotlar işimizi elimizden alacak mı? Bu bağlamda, işgücü dinamiklerinin değişimi ve teknolojik gelişim öngörüleri yol gösterici olacaktır. Globalleşen dünyada hem hizmet verdiğimiz platformlar hem de yaptığımız işler hızla değişecek. Çalışanlarda daha özelleşmiş tecrübeler ön plana çıkacak ve kişiye özel ve odaklı içeriklerle hayat boyu eğitim bu konuda anahtar rol oynayacak.

Çalışanlarda daha özelleşmiş tecrübeler ön plana çıkacak ve hayat boyu eğitim çalışanın hayatında anahtar rol oynayacak.

Bu yetkinliklere sahip işgücünün “Pazar Yeri” modeliyle internet ortamında zaman ya da görev bazlı iş fırsatı buldukları/hizmet sundukları platformlar büyümeye devam edecek. Halihazırda, VirtualCoworker benzeri siteler çalışanlara uzaktan günlük/saatlik iş fırsatları sunarken, Fiverr gibi siteler “Gamification” yaklaşımı ile kodlamacıdan tasarımcıya, tercümandan müzisyene kadar birçok uzmanın listelendiği, iş kalitelerinin ve yetkinliklerinin müşteri deneyimi ile puanlandığı ve buna göre ücretlendirildiği bir platform sağlıyor.

Gartner’ın yaptığı bir çalışmaya göre önümüzdeki 5 yıl içerisinde global olarak rutin döngüler içeren 2,3 milyon iş yok olurken onların yerini, inovasyon, yaratıcılık ve odaklı bilgi gerektiren 4,1 milyon yeni iş alacak.

5 yıl içerisinde 2,3 milyon rutin iş yok olurken onların yerini, inovasyon, yaratıcılık ve odaklı bilgi gerektiren 4,1 milyon yeni iş alacak.

Kim bilir, çoğumuzun şehrin gürültü ve kalabalığından uzak, bol güneş alan büyük bahçeli bir evde yaşama hayali vardır. 10 yıl içerisinde yetkinliğimize uygun işleri uzaktan saatlik ücretle yaparak, gündüz kollektör ve robotlarla depoladığı enerji sayesinde çiftçi robotlar çalıştırıp, meyve ve sebze yetiştirerek gerçekleşecek.

Teknolojik gelişim boyutunda ise Siri, Cortana ve Alexa tarzı akıllı robot asistanlar artan fiziksel kontrol kabiliyetleri ve organizasyon yetenekleriyle hayatımızın önemli parçası haline gelecek. 

Kısa vadede en iyi seyahati planlayan (örneğin uçak ve/veya hızlı tren, havalimanı aktarma maliyeti, toplantı yerine uzaklık gibi konuları da dikkate alarak en uygun bileti satın alan) robotların, bir sonraki aşamada daha karmaşık işleri yapabilen robotlara (evdeki tüm bireyleri memnun edecek ve bütçeye uyan yaz tatilini planlayan) dönüştüğünü göreceğiz.

Firmaların tek seferlik ürün satışından, uzun süreli servis sağlayıcılığına soyundukları iş modelleri daha da gelişecek. Örneğin, beyaz eşya üreticileri buzdolabı satmak yerine marketler, diyetisyenler, lojistik şirketleri ile işbirliği yaparak uçtan uca “sağlık beslenme” programı sunacaklar ve tercihlerimiz, tüketim durumumuz ve o anki ruh halimize göre evdeki Alexa ile iletişime geçerek, buzdolabına ürün, yiyecek siparişi teslim edecekler (1 yıl 2 kişilik vejeteryan beslenme programı gibi).

Firmaların tek seferlik ürün satışından, uzun süreli servis sağlayıcılığına soyundukları iş modelleri daha da gelişecek.

İnternet üzerinden satın aldığınız, bu altyapıya uygun üretilmiş birçok ürün, kargo yerine oturduğunuz sokağın köşesindeki gelişmiş 3D yazıcı dükkanından basılarak alınabilecek.

Muhtemelen 2030 yılında bildiğimiz anlamda bir sürücü ehliyeti kalmayacak. Birbiriyle konuşarak otonom uçan drone ve daha sofistike ulaşım araçları yaygınlaşacak.

Peki bundan 10 yıl sonra sayıları milyonlara ulaşacak, asker robotlar da dahil her yerde görev alacak, ülkelerin gücünü temsil edecek robotların enerji ihtiyaçları nasıl karşılanacak? Sanayi devriminden bugüne kadar öne çıkan enerji ve enerji kaynaklarının global olarak paylaşımı, bu dönemin en önemli konusu.

Diğer taraftan su ve oksijenin bulunmadığı, insanın yaşamasının imkânsız ya da çok maliyetli olduğu gezegenlerde robotların ve otonom iş makinalarının kıymetli maden çıkarıp üretim yaptığı, bugünün ekonomik yapısını etkileyebilecek bir senaryo kulağa hiç de uzak gelmiyor. (Çok büyük bir altın kaynağının bulunması, ekonomide altının karşılık özelliğini azaltıp kripto parayı daha ön plana çıkarır mı?)

ROBOTLAR & MEDENİYETİMİZ

Bahsettiğim konuların hiçbiri hayal değil, sadece bugün kullanılmaya başlamış olan teknolojilerin gelişim öngörüsü. İnsan hızla gelişen bu teknolojiyi, “Teneke Adam”da yaptığı hatayı tekrar etmeyerek kalp süzgecinden geçirip mi kullanacak yoksa tüm hırsı ile Thomas Hobbes’un ünlü sözü “Homo homini lupus”u, “Robot homini lupus” haline mi dönüştürecek, bunu hep birlikte göreceğiz.

Robotlar, İnsanlar ve İşin Geleceği yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

“Ben yapay zeka değilim. Kod adım Proje 2501. Ben bilgi denizinde yaratılmış düşünen, canlı bir varlığım.”

Kültleşmiş Japon manga ve anime serisi Kabuktaki Hayalet (Ghost in the Shell) Mart sonunda vizyona girdi. Film, 2029 yılında siberpunk bir gelecekte geçiyor.  Dünya yaşamın her alanına sirayet eden devasa bir elektrik ağıyla birbirine bağlıdır. Sibernetik bilim o kadar ilerlemiştir ki karaciğer, göz, kol, bacak gibi organlar mekanik olanlarıyla değiştirilebilmektedir. Kişiyi görünmez hale getiren termo-optik kamuflaj, devasa reklam hologramları, derin beyin implantlarıyla beyinlerden oluşan bir ağ ve herhangi bir aygıta ihtiyaç duymaksızın zihinsel iletişime geçebilme, garson cyborg’lar… Siber-beyinleri ele geçiren, sahte anılar yerleştirebilen birinci sınıf hacker’lar… Filmde korkunç bir distopik gelecek tasvir ediliyor.

Filmimizin baş kahramanı Mira Killian ise türünün tek örneği, insan beyni taşıyan bir robot.  İnsanların makinelerle birleştiği bir geleceği tasvir eden Kabuktaki Hayalet, temelde bizi neyin “insan” yaptığını sorguluyor. Zihnin kopyalandığı ve bedenin sentetik bir formla değiştirilebildiği bir toplumda “insanı” nasıl tanımlarız? Sibernetik bedendeki, “kabuktaki” “hayalet”, yani insan ruhu tam olarak nedir? İnsanla makina arasındaki sınır nedir? “Siber bir beyin kendi hayaletini üretip, kendi ruhunu yaratabilseydi ne olurdu? Eğer bu gerçekleşmiş olsaydı, insan olmanın önemi ne olurdu?”

Evrim, posthumanite ve bireysel kimlikle ilgili pek çok merak uyandırıcı soru barındırıyor film. Bunlar ve bunlara benzer sorular aslına bakılırsa bilimkurgunun alanından çıkarak giderek daha fazla bizim de yaşamamızda yer almaya başladı bile. Yapay zeka, robotik ve dijital teknolojilerdeki bilimkurgu senaryolarını aratmayan çarpıcı gelişmelerden birkaç tanesini sizin için derledik:

DÜŞÜNÜYORUM, ÖYLEYSE VARIM: FARKINDALIK TESTİNİ GEÇEN ROBOT

New York Rensselaer Politeknik Enstitüsü araştırmacılarından Selmer Bringsjord, robotun kendi varlığının bilincinde olduğunu anlamak için “The King’s Wise Men” (Kralın Akıllı Adamları) isimli bir tümevarım testi uyguladı. Çok klasik bir kişisel farkındalık testinin 3 robota uyarlanmış bu versiyonunda araştırmacı, iki robotun konuşma yeteneğini kapatmak için kafalarına dokunurak onlara sessizlik hapı verir ve placebo etkisi için 3. robota da dokunuyormuş gibi yapar. Robotlara “Hangi hapı aldınız?” diye sorar.  Bir süre sessizlikten sonra robotun biri kalkıp “Bilmiyorum” der. Sonrasında ise robot sanki bir öğrenci gibi kalkarak elini kaldırır. “Pardon şimdi biliyorum. Sessizlik hapı almadığımı kanıtladım,” der. Bu oldukça sıra dışı bir durum çünkü robot hapı almadığını fark ederek, ben almadım diyor. Yani kendinin farkına varıyor. İlk kez bir robot bilincinin farkına varmış oluyor.

DÜNYANIN İLK YAPAY ZEKALI AVUKATI ROSS

ABD’de yayınlanan bilgi yarışması programı Jeopardy’ı kazanan yapay zekâ Watson’ı hatırlıyor musunuz? IBM’in yapay zekâ teknolojisi bu yarışmayı kazanmakla kalmamış, daha sonra şirketleri yönetmişti. Şimdi ise avukatlık yapıyor.

Watson tarafından desteklenen “ilk yapay zekalı avukat” ROSS da dünyanın en büyük hukuk firmalarından Baker & Hostetler’de iflas davalarına girecek. ROSS platformu, Watson ile aynı bilişsel hesaplama ve doğal dil işleme yetenekleriyle destekleyen Watson bilgisayarında oluşturuldu. ROSS: Dili anlamak, sorulara cevaplar vermek, hipotezleri formüle etmek ve hukuk sistemindeki gelişmeleri izlemek için tasarlandı.

Avukatlar araştırma sorularını, ROSS’a tıpkı bir insan meslektaşı ile konuştuğu gibi doğal dilde soruyor; ROSS da yasaları okuyor, delil topluyor ve kanıta dayalı bir çıkarım yaparak yanıt getiriyor. Hukukçulara hız kazandırmak için kanunları, benzer davaların sonuçlarını ve makaleleri gönderiyor. ROSS bunlara ek olarak, davanızı etkileyebilecek yeni mahkeme kararlarını size bildirmek için günün her saatinde yasayı takip ediyor. Ancak şimdilik yalnızca iflas davalarında uzman.

IBM, ROSS’u geliştirmek ve sistemin tüm hukuk firmalarında kullanmasını sağlamak için ona diğer hukuk alanlarını da öğretmek üzere çalışmalarını sürdürüyor.

MUTFAĞINIZDAKİ ŞEF MOLEY

Ofiste geçen uzun bir günün ardından, eve döndüğünüzde yemek pişirmek için kendinizi motive etmek kolay değil. Çoğu zaman sağlıklı olmayan hazır yemek seçeneğini tercih ediyoruz. Peki ama mutfakta bir robot asistanınız varsa ve istediğiniz zaman lezzetli bir yemek pişirmeye hazırsa? Londra merkezli şirket Moley Robotics, bu rüyayı gerçekleştirmek için bir “Robo-chef” prototipi tasarladı.

İlk kez Almanya’nın Hannover Messe teknoloji fuarında tanıtılan robot; ocak, lavabo, fırın ve pişirme alanının üzerine yerleştirilmiş oldukça dikkat çekici iki robot koldan oluşuyor. Moley adı verilen robotun, NASA da dahil olmak üzere tüm dünyada kullanılan, sofistike ve tamamen eklemli elleri Londra merkezli başka bir firma -Shadow Robot Company- tarafından geliştirildi.

Moley, bir makine gibi pişirmekten ziyade, önce insan eylemlerini 3D olarak kaydedip öğrenerek, daha sonra bunları son derece hassas hareketlere dönüştürüyor. Prototip, şef Tim Anderson tarafından eğitildi. Anderson, Moley’i eğitmek için orijinal yemekleri tek tek pişirdi.

Moley’nin binlerce yemek tarifi, bulaşık makinesi ve buzdolabı da dahil olmak üzere yeni eklemeler içeren bir sürümünün 2018’de piyasaya sürülmesi bekleniyor. Elbette ki bu kadar sofistike bir teknoloji ucuza gelmeyecek. Fiyatının 15 bin £ civarı olacağı söyleniyor. Ancak umarız fiyat her yeni teknolojide olduğu gibi zamanla azalır.

“ÖĞRENMEYİ ÖĞRENEN” BERT

iCub AB’de başlayıp daha sonra dünya çapında 20’den fazla laboratuvarda devam eden bir insansı robot projesi. iCub’ların başı, kolları ve elleri, beli ve bacaklarını hareket ettiren 53 motoru var. Ayrıca görüp duyabiliyor ve öğrenebiliyorlar.

Bert de bir iCub projesi ve ABD’deki Beckman Institute’de geliştiriliyor. Batı Yarımküre’sindeki tek iCub olma özelliğini taşıyan robot, adını dünyaca ünlü matematikçi Bertrand Russell’dan almış.

iCub’ların en gelişmiş versiyonlarından biri olan Bert, 4 yaşındaki bir çocuğunkine benzer bir vücuda sahip ve insanların neredeyse tüm hareketlerini taklit edebiliyor. Aynı zamanda duyuları ile renkleri ve şekilleri algılayabiliyor.

Örneğin Bert’in elini tutup hareket ettirerek bir daire çizer ve ona bunun daire olduğunu söylerseniz Bert daireyi öğreniyor. Daha sonra Bert’ten daire çizmesini istediğinizde, sizin ona gösterdiniz daire hareketini taklit ediyor. Ancak Bert bir robot gibi otomatik değil, jestleri en az bir çocuğunki kadar kusurlu. İnsanların bu dezavantajı ona da verilmiş.

Yapay zekanın diğer biçimlerinin aksine, Bert’in dünyayı anlamak için kullandığı modeller ona programcılar tarafından verilmemiş. Bert bunun yerine bedenini kullanarak ve çevresiyle doğrudan etkileşim kurarak bir bilinç geliştiriyor.

Projedeki asıl hedef, Bert’in öğrendiği her şeyi almak ve ayrı ayrı yeniden bir araya getirmek. Bu insanların “öğrenmeyi öğrenme” sürecini nasıl sergilediklerini bilim dünyasına gösterebilir. Araştırmacılar, Bert’in insana benzeyen bir bedeni olduğu için, zihinsel gelişiminin de insana benzeyeceğini düşünüyor. Eğer Bert de aynı bilince sahip olabilirse, insansı yapay zekaların nasıl üretilmesi gerektiğini anlayacağız ve bu tür bir bilginin uygulamaları neredeyse sınırsız.

Bilimkurgudan Gerçekliğe: Futuristik Teknolojiler Nasıl Bir Geleceğe İşaret Ediyor? yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.