Bu benzersiz yolculuk internette gördüğüm Borusan Alpha Staj Programı ilanına başvurmamla başladı benim için. Genel yetenek testleri, video mülakat, İngilizce sınavı ile ilerleyen süreçte son mülakat ile Alpha stajyerlik deneyimine ilk adımımı atmış oldum. Geçtiğimiz 7 ay boyunca Borusan’da geçirdiğim süre ise benim için bir stajdan da öte gerçek bir deneyim oldu.

Pandemi döneminin bahtsızlığını tatmış öğrencilerdenim ben de. Üniversite hayatımın son 1,5 senesini okulumdan uzakta, uygulama gerektiren mühendislik derslerini ekrandan izleyip anlamaya çalışarak geçirdim. Bu nedenle staj kabulü haberini aldığımda iki duyguyu birden hissettim; içim içime sığmıyor dedirten bir heyecan ve teorinin ötesine geçememiş bir mühendis olarak ilk defa iş dünyasına adım atmanın getirdiği endişe. Borusan kapısından ilk adımımı atana dek bu iki duygu arasında gidip geldim. Stajıma başladığım anda ise bu iki duygudan endişe uçup gitti, heyecan ise 7 ay sonra bile hala ilk günkü kadar canlı.

Geçtiğimiz 7 ay boyunca Borusan’da geçirdiğim süre ise benim için bir stajdan da öte gerçek bir deneyim oldu.

Daha ilk günkü oryantasyonla birlikte Borusan’ın stajyerlerine ne kadar önem verdiğini duymaya başlıyorsunuz. Yalnızca söz ile kalmayan ve staj süresince hissedilen bu durum, ilk başta duyduğum “Ben iyi bir mühendis olabilecek miyim? Ya iş hayatında büyük hatalar yaparsam ve başarısız olursam?” korkularımı silip süpürdü.

Stajıma kalite departmanında başladım. Derslerde teorik olarak duyduğum her şeyi ilk defa görüyor olmak ve okulda öğrenemediğim pek çok konuyu hakkında uzman kişilerden öğrenmek özellikle bir pandemi dönemi öğrencisi için nimetti. Kime ne sorsam herkes büyük bir şevkle bildiklerini anlatıyor ve her konuda fikir belirtme fırsatım oluyordu. Normal bir çalışandan farksız sorumluluk alma imkânı tanınıyordu. Ofis ve sahada yer alan çalışma arkadaşlarımın her konudaki desteklerinin yanı sıra Borusan tarafından sağlanan eğitimlerle, bir adet “Okyanus Gönüllüleri” projesiyle ve atölyelerle yetişmiş bir mühendis olma yolunda ilerliyordum. Hem çalışıp hem de kişisel olarak bir konuda fayda yaratmama imkan sağlayan gönüllük platformu sayesinde şirketimin desteği ile iş dünyasında gerçekten anlam bulmuştum. Daha eşit ve adil bir hayat ne kadar mümkündü bilmiyorum fakat bu alanda yapılacak çok şey olduğunu gördüm. Ve bunun ancak bir kurumun gücü ve arkasındaki 1000 kişiden oluşan gönüllü çalışanları ile mümkün olduğunu deneyimledim.

Staj sürecimin devamında ise Borusan’da bir gelişim kültürü olarak yer alan rotasyon ile tanıştım. İlk departmanında yaptığım projeler, öğrendiklerim ve tavsiyelerim… Stajıma dair her şeyi çalışma arkadaşlarıma ve üst yönetime sunma imkânı buldum. Bu benim gözümde Borusan’ı diğer şirketlerden ayıran en önemli konuydu; bir stajyer olarak ciddiye alınmanın ötesinde fikirlerinizi, derdinizi ve tecrübelerinizi herkes ile paylaşmanın teşvik edilmesi…

Daha eşit ve adil bir hayat ne kadar mümkündü bilmiyorum fakat bu alanda yapılacak çok şey olduğunu gördüm. Ve bunun ancak bir kurumun gücü ve arkasındaki 1000 kişiden oluşan gönüllü çalışanları ile mümkün olduğunu deneyimledim.

Bir sonraki departmanımda Borusan beni, benim dile getirdiklerimin ötesinde tanıyarak bir tutkuma yönlendirdi, sürdürülebilirlik! Sürdürülebilirlik departmanında tüm şirketlerden bu konuda çalışanlarla ve stajımı gerçekleştirdiğim Mannesmann’ın çevik takımında yer alan çalışma arkadaşlarım ile bir araya geldim. Bu süreçte aynı konuya gönül vermiş insanlarla çalışmak beni hiç tecrübe etmediğim bir motivasyon ve tatmin duygusu ile doldurdu.

Bu staj sürecinde hata yapmaktan deliler gibi korkan onca şüphe içerisindeki ben, kendi fikrini söyleyebilen, ne istediğini bilen ve karar almaktan korkmayarak kendi kendini yönetebilen birine, gerçek bir Alpha’ya dönüştüm. Hayatımda kendi potansiyelime gerçekten inanmama olanak sağlayan bu yolculuk için Borusan’a ve burada tanıştığım herkese teşekkür ederim!

İş Yaşamında Kaybolmamak İçin “ALPHA” Olmak Gerekiyor! yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

İnsan her zaman kalbinin hızını arttıracak yollar arar ve kimi şanslı insanların karşısına bu yollar aramadığı halde çıkar. Benim de inovasyona olan tutkum kulüp başkanlığı yaparken bizim okulda eğitim veren Design Thinking (tasarım odaklı düşünme) tutkunu Levent Kopuz ile tanışmamla başladı. Daha sonra TurkishWinn’den Kına Demirel’in Big Data Wonderland isimli sunumu ile resmen kalbim yerinden çıkacakmışçasına çarpmaya başladı ve o an yolumu seçmiştim. Sırada kendimi bu alanda donatmak ve bu işi iyi bilenlerden öğrenmek vardı. Araştırmalarım sonucunda ileride yüksek lisans yapmak isteyeceğim bir okul da olan IE Business School ile tanıştım. Bu okul 25 yıllık genç ve dinamik aynı zamanda inovasyonu eğitimlerinde ve kampüs yerleşkelerinde çok güzel bir şekilde uygulayan başarılı bir okuldu. İspanya’da ESADE ile yarışan bu okulu Türkiye’nin Koç Üniversitesi olarak görüyorum ben. 

Çok geçmeden bu okulun İnovasyon ve Teknoloji alanındaki yaz okuluna başvurdum. Kabul aldım fakat maddi olarak bu parayı karşılayamayacağım için okulun finansal yardımına da başvurdum. Yaptığımız mülakat sonucu okulun karşılamayı kabul ettiği miktarda finansal yardımı almaya hak kazandım. Ama Euro halden anlamıyordu ve okul gerçekten pahalıydı. Ben de yüksek lisans başvurularımda yapmayı planladığım fundraising için bunu bir fırsat bilip, insanlardan para istemeye başladım. 

Fakat bu süreci genel bilinen bağış siteleri üzerinden değil, networkümü kullanarak yapmaya başladım. Bugüne kadar bize herkes networkün öneminden bahsetti fakat kimse nasıl kullanacağımızdan bahsetmedi. İşte ben de kullanma kılavuzu olmayan networkümü bu iş için kullanmaya karar verdim. 10’dan fazla insan ve kurum ile görüştüm. Şu ana kadar hedefimin yüzde 20’sini toplamayı başardım. Bu süreci yaşarken de benim gibi bu süreçten geçen kişilere kendi deneyimlerimden tavsiyeler vermek istedim. 

Tavsiyelerime geçmeden önce küçük bir not: Tüm bu süreci ve burada yaşadıklarımı Medium.com’da Passionista kullanıcı adımla yayınlıyor olacağım. Beni ve maceralarımı takipte kalın! 

1) Etrafınızda pozitif ve mümkünse fon bulma tecrübesi olan insanları biriktirin.

Bu sürece başlayacağınızı sizden öğrenecek ilk kişiler çok önemli. Size bu süreçte psikolojik olarak destek olabilecek, size gerçekten inanan ve hatta tecrübeleri ile size birkaç taktik verecek birileri çok değerli. Çünkü bu süreçte her ret cevabında kendi kendinizi aşağıya çekebiliyorsunuz. O yüzden bu kararınıza negatif yorumlarda bulunan hatta tepkisiz kalan insanlardan uzak durun. Bu sizin için çok özel bir olay ve yanınızda sadece size inananlara ihtiyacınız var. 

2) Yol haritası çıkarın. 

Tıpkı bir derse, bir iş planına başlar gibi bir plan ve yol haritası çıkarın. Ne kadar parayı, ne zamana kadar, kimlerden, nasıl alacaksınız? Bu gibi soruların cevaplarını bir yere not edin. Çok önemliler.

3) Öncelik sırasına koyun. 

Eğer siz de benim gibi networkünüzü kullanarak böyle bir işe girişecekseniz öncelikle güvendiğiniz kalelerden başlayın. Ne kadar çok olumlu cevap alırsanız hem diğer görüşmelerdeki özgüveniniz hem de motivasyonunuz ciddi oranda artacaktır. İlk görüşmemde olumsuz cevap alsaydım bunları yazıyor olur muydum? Kim bilir?

4) Görüşeceğiniz kişileri tanımaya çalışın.

Yüksek bütçeler yöneten ve duyarlı insanlar gerçekten para vermekten çekinmiyorlar fakat bir şartla: Verecekleri paranın kendi ilgi alanlarında harcanması. Benim yaşadığım bir tecrübe şu oldu: Görüştüğüm kişilerden biri sürdürülebilirlik konusunda öğrencilere küçük yardımlar yapan birisiydi. Bana önce olumsuz cevap verdi fakat üzüntümü gördükten sonra bana “Eğer döndüğünde sürdürülebilirlik üzerine inovasyonlara çalışacaksan sana yardım yapabilirim, böyle bir bütçe ayırıyorum her sene” dedi. O andan itibaren sürdürülebilirlik benim için kutsal kelime olmuştu.

5) Özenli ve sade bir sunum hazırlayın.

İnsanlar sadece dinlemekten, e-posta okumaktan bıkmış durumdalar. Onlarla yapacağınız görüşmeler sırasında projenize yönelik resim ve linkler ile doldurduğunuz 5-6 sayfalık bir sunum sizi bir adım öne taşıyacaktır. Bunu bizzat denedim ve daha önce başarısız olduğum bir kişi ile görüşmemi doruğa çıkardı ve kendisi şu an en büyük bağışçılarımdan. 

6) Kendi başarınıza inanın.

Siz kendi başarınıza, yaptıklarınıza inanmaz ve küçümserseniz karşınızdaki insana ister sunum yapın isterseniz bin bir takla atın sonuç olumsuza dönük olacaktır. Fakat siz kendi başarınıza inanırsanız, bunu karşı tarafın hissetmesi hiç zor olmayacaktır ve sizin hayallerinizin destekçisi olmaya yatkın bir tavır sergileyeceklerdir. 

7) Görüşme sırasında program için heyecanınızı ve motivasyonunuzu belirtin. 

İnsanların duygularına dokunmanız çok önemli. Muhtemelen görüştüğünüz kişiden birçok yardım talebinde bulunan öğrenciler oluyordur. Fakat onları dinlemekten bir adım ileriye, aksiyona taşıyan şey onların duygularına dokunmanıza bağlı. Bunu kesinlikle duygu sömürücü bir şekilde değil, daha ziyade coşkulu, istekli ve kendine güvenen bir şekilde yapmalısınız. Bu şekilde güvenilir bir imaj sergilersiniz. 

8) Net rakamlar ve isteklerle gidin. 

Sizi dinlemeyi kabul etmiş olabilirler ama size tüm kapıları açmayabilirler maalesef. Sizin o kapıları zorlamanız, bazen kapılar yaratmanız gerekebilir. Onlara sunabileceğiniz birkaç farklı yardım yolu olursa, bu da onları daha yardım etmeye istekli hale getirebilir. Bunu sadece maddi yardım olarak değerlendirmeyin. Sizi biri ile tanıştırmasını, size referans olmasını isteyebilirsiniz. 

9) Tüm bu süreç boyunca pozitif olmayı, öğrenmeyi, yeni insanlarla tanışmayı ihmal etmeyin.  

Bu süreci yüzde 100 başarı ile tamamlayamasanız bile bu süreçte öğreneceğiniz deneyimler, tanışacağınız yeni insanlar çok değerli. Beyaz tavşanı takip eden Alice gibi bazen büyüyecek bazen küçülecek, bazen kahkahalara boğulup bazen üzüleceksiniz. Bu yeni dünyada keyif almaya bakın. 

Yurt Dışında Eğitim İçin Öğrencilere 9 Fon Bulma Tavsiyesi yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.

Farklı sektörleri, farklı pozisyonları tanımak, işe alımın alfabesini öğrenmek… Yaptığım görüşmelerde, tanıştığım adaylarda ve yöneticilerde beni neler etkiledi, tecrübelerimden damıttığım içgörüleri, keşke zamanında bilseydim dediğim şeyleri sizinle paylaşmak istedim bu yazıda.

STAJ BİR DENEME YANILMA ALANI

via GIPHY

Çalıştığım süre boyunca epey stajyer adayı gördüm. Uzun dönem staj pozisyonları için, özel proje alımları için çok sayıda kişiye temas ettim. Günümüz dünyasında staj dediğimizde aday tarafında, stajyer dediğimizde de şirket tarafında farklı önyargılar, farklı beklentiler olabiliyor. Acaba sadece fotokopi mi çekeceğim? Acaba departman asistanı gibi mi davranacaklar bana? Herkesin aklından bu tür sorular geçiyordur eminim ki. Bu soru işaretlerinin olması da gerekiyor aslında. Neticede staj dediğimiz sürede çok büyük bir şansa sahipsiniz. Lisansın korunaklı hayatı devam ederken, iş yaşamının ön gösterimine katılabiliyorsunuz. Bu şansı doğru değerlendirmek ve ön gösterimden alabildiğiniz tüm ipuçlarını almak sizin elinizde. Stajlar sayesinde belki yanlış bir iş alanına doğru gittiğinizi fark ediyorsunuz. Belki de işte bu benim mesleğim olmalı diyebiliyorsunuz.

Hiçbirimiz mezun olduğumuz gün mükemmel kararlar vererek, ertesi sabah hangi işi yapacağımızdan emin olarak çıkmadık okulun kapısından. Bu su götürmez bir gerçek. Yine de yaptığımız stajlar bize hangi yöne meyletmemiz gerektiğine dair işaretler göstermeye başlar. Ben mesela stajlarım sayesinde Jeofizik Mühendisi olamayacağımı anladım. Kariyerimi şekillendirmek istediğim alan orası değildi. Benzer durum arkadaşlarım arasında da yaşandı ve bir arkadaşım da benim gibi stajı sayesinde akademide görev almak istediğini keşfetti.

Yaptığımız stajlar bize hangi yöne meyletmemiz gerektiğine dair işaretler göstermeye başlar.

Yaptığım stajyer görüşmelerinde en çok dikkatimi çeken konu, benim mezun olduğum dönemle bugün arasında çok uzun bir zaman dilimi olmasa da bakış açılarının çok fazla değişmesi. Bu değişim olumlu yönde çünkü çok fazla kişi okulun zorunlu stajlarından ziyade gönüllü stajlar da yaparak farklı sektörleri görme şansı elde ediyor. Bu sayede durmak istediği noktaya giden yolu daha erken çizmeye başlayabiliyor. Bunun doğal sonucu olarak da mülakatlarda kendini bir adım öne taşıyabiliyor.

SADECE STAJ YAPMAYIN, SOSYAL FAALİYETLERİ DE ÖNEMSEYİN

Farklı sektörlerde ya da kararınızı verdiyseniz eğitim aldığınız alanda staj yapma konusundan çıkarsak bir diğer önemli konu da dersler dışında ne yaptığınız. Yani sosyal becerilerinizi nasıl geliştirdiğiniz. Görev aldığınız çalışmalar, aktiviteler, sizin iletişim yeteneklerinizi artıran sorumluluklar. Okul söyleşilerine ya da kariyer günlerini gittiğimizde gördüğümüz bir gerçek var ki orada görevli olan ya da katılımcı arkadaşlar daha fazla farkındalık yaratıyor. Bizlerle sohbet ederek alabildikleri kadar bilgi, ipucu almaya çalışıyorlar. Konuşmacıları dinleyerek kendi hayatlarıyla ortak bir nokta yakalamaya çalışıyorlar. Bunun sonucunda da daha mezun olmadan kendilerine küçük bir network yaratmaya başlıyorlar. Tamam sınavınıza denk geldi, o gün projeniz vardı ve etkinliklere katılamadınız. O zaman ben öne geçemeyecek miyim sorusu gelebilir aklınıza. Bu açığı kapatabileceğiniz farklı alanlar yaratmak da yine sizin elinizde.

Her okulun farklı kulüpleri, çeşitli etkinlik grupları oluyor. Festival düzenlemekten tutun, yabancı öğrencilerle ortak projeler yapmaya, spor etkinlikleri düzenlemeye, şirket gezileri organize etmeye, sosyal sorumluluk projeleri oluşturmaya kadar çok geniş bir yelpaze var. Bu yelpazenin herhangi bir yerinde sizin hayattaki duruşunuzu sağlamlaştıracak, iletişim yeteneklerinizi güçlendirecek, kim olduğunuzu daha net ve rahat ifade etmenizi sağlayacak bir dal muhakkak bulursunuz. O dal sayesinde yaptıklarınız belki de sizi alır, sıranın önlerine getirir.

Stajyer arkadaşlardan özgeçmişlerinde fark yarattığı projeler, çok sayıda şirkette farklı görev tanımları gibi şeyler beklemek haksızlık olacaktır evet ama geleceğine yönelik ne yaptığını görebilmek de bir o kadar önemli. Dediğim gibi ön izleme şansınız var sonuna kadar kullanın.

MÜLAKATLARIN EN AFALLATICI TARAFI: ÖRNEK BULMAK

Uzun dönem staj görüşmelerinde zorlandığım bir konudan örnek vermek istiyorum burada. Mesela biz Borusan olarak görüşmelerde yetkinlik bazlı mülakat tekniklerini kullanıyoruz. Bu şu demek: Adayların daha önce yaşamış olduğu somut ve süregelen örneklerle onları değerlendirmeye çalışıyoruz. Bunun için de onlardan “buna benzer şöyle bir durum yaşamıştım ve şu şekilde hareket etmiştim” gibi cümleler duymaya ihtiyacımız var. Peki görüşmelerde ne oluyor sizce?

Sadece zorunlu stajlarını gözlemleyerek yapmış ve gelecek üzerine fazla düşünme fırsatı yakalayamamış arkadaşlarla karşılaştığımızda bu değerlendirmeyi yapmak çok zorlaşıyor. Bu sorulara verecek yanıt bulmakta çok zorlanıyorlar. Farklı örnekler sunarak onlara yarımcı olmaya çalışıyoruz; bu sefer de görüşme motivasyonları düşmeye başlıyor, performansları etkileniyor. Diğer yandan yine sadece zorunlu stajını yapmış ama farklı gruplarda, kulüplerde görev almış kişiler örnek bulmakta daha yaratıcı olabiliyor. Yaptığı gönüllü staj varsa neden o alanda çalışmayı tercih ettiğini anlatırken birçok sorunun yanıtını verebiliyor. Görüşme sonunda da bir sonraki aşama için listede kalmayı başarabiliyor.

Farklı gruplarda, kulüplerde görev almış kişiler örnek bulmakta daha yaratıcı olabiliyor.

Yazımın başında da belirttiğim gibi hiçbirimiz gelecek ışığıyla aydınlanmış bir halde çıkmıyoruz okul kapısından. Kapıdan sonra sağa mı yoksa sola mı gideceğimize dair fikir veren deneyimlerimiz oluyor sadece. Bu deneyimleri de stajlarla, görev aldığımız çalışmalarla ya da organize edilmesine destek olduğumuz etkinliklerle elde ediyoruz. 4-5 yıl boyunca bunlara sahip olabileceğiniz epey fırsat çıkacak karşınıza. Hamlet’ten rol çalmış gibi olacağız ama fırsatları görmek, yakalamak ya da yakalayamamak, sanırım meselenin zor kısmı bu.

İşe Alımcıdan Stajyerlere Altın Değerinde Tavsiyeler yazısı ilk önce Borusan Turuncu üzerinde ortaya çıktı.